تاریخ آئینه تمام نمای ملل گذشته است. در آن علل بدبختی نافرجامی ، و یا پیروزی و کامرانی ملت‌ها منعکس می‌باشد. کتاب آسمانی ما دستور می‌دهد که زندگی اقوام گذشته را بخوانیم و از خصوصیات زندگی آن‌ها درس عبرت بگیریم. امیرمؤ منان علی (ع ) می‌فرماید : فرزندم اگر چه من باملل گذشته همزمان نبودم ، اما تاریخ آن‌ها را با دقت خوانده‌ام و به پستی‌ها و بلندی‌ها روزگار و قوانین ملل واقف شده‌ام. من آنچنان تاریخ آن‌ها را خوانده و بر آن مسلطم که گوئی با آن‌ها زندگی کرده‌ام و در حوادث زندگی با آن‌ها همقدم بوده‌ام. کوشش کنیم رموز تاریخ را بفهمیم ، والا سرودن تاریخ سودی ندارد. رموز تاریخ همان داروهای تلخ تاریخ است که انسان پس از دقت کامل به دست می‌آورد و می‌تواند بیماری‌های فردی و اجتماعی را معالجه کند. اسرار مؤلفان و رازهای نهفته آنان در لابه لای کتاب پنهان است. روزی که ارسطو خواست کتاب خود را منتشر کند ، اسکندر مقدونی جلوگیری کرد تا دیگران به افکار بلند استاد وی دست نیابند. پاپ‌ها و کشیشان در قرون تاریک وسطی با پدید آوردن (شرکت اعضای علم )در میان گروهی خاص ، دیگران را از خواندن کتاب ممنوع ساختند تا از نادانی و جهالت مردم بیشتر استفاده کنند و بهتر بر آن‌ها حکومت نمایند. کتاب خوب ، سازنده اخلاق و تکمیل کننده شخصیت است.